Doğum ve Evlat Edinme Sonrası İşçilik Hakları

20
Ağu2018

Doğum ve Evlat Edinme Sonrası İşçilik Hakları

Son dönemde yapılan çalışmalar ile birlikte kadının iş hayatına son vermeksizin çalışmasını sağlamanın önü açılmıştır. 8 Kasım 2016 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ‘Analık İzni Veya Ücretsiz İzin Sonrası Yapılacak Kısmi Süreli Çalışmalar Hakkında Yönetmelik’ ile doğum ya da evlat edinilmesi sonrası hem kadın hem erkek işçinin kısmi süreli çalışma yapabileceği işlerin belirlenmesi ve uygulamasına ilişkin düzenlemeler mevcuttur. Bu yazım ile öncelikle, 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca doğum ve evlat edinme halinde işçi haklarının neler olduğuna ilişkin açıklamalara değinecek olup sonrasında bahsi geçen yönetmelik ile düzenlenen hakları aktarmaya çalışacağım.

4857 Sayılı İş Kanunu Uyarınca Doğum Ve Evlat Edinme Halinde İşçi Hakları

  • Analık İzni: Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz hafta ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplamda on altı haftalık izin hakları mevcuttur. Kadın işçi isterse doktor onayı ile doğumdan önceki üç haftaya kadar iş yerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinme halinde de eşlerden birine veya evlat edinene çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta izin hakkının varlığı söz konusudur.
  • Süt İzni: Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler.
  • Çalışma Süresinin Yarısı Kadar Ücretsiz İzin: Analık izni süresinin bitmesinin ardından çocuğun bakım ve yetiştirilmesi için işçiye; ayrıca 3 yaşını doldurmamış olan bir çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçiye işçinin talebi üzerine birinci doğumda altmış gün, ikinci doğumda yüz yirmi gün, sonraki doğumlarda ise yüz seksen gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir. Ancak bu halde süt izninden yararlanılamaz.
  • Ücretsiz İzin: İsteği halinde kadın işçiye, toplamda on altı hafta olan analık izni haricinde altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu izin, üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinme hâlinde eşlerden birine veya evlat edinene verilir. Bu iznin işçi tarafından talep edilmesi işverene haklı nedenle fesih hakkı tanımayacağı gibi işçinin bu talebinin reddedilmesi halinde işçinin haklı nedenle fesih hakkı saklıdır.

Yönetmelik Kapsamında Kısmi Süreli Çalışmanın Süresi, Şekli ve Şartları

Yönetmeliğin 8. Maddesi ile yukarıda belirtilen analık izni ve ücretsiz izinlerin bitiminden sonra çocuğunun zorunlu ilköğretim çağına başlayacağı tarihe kadar herhangi bir zaman diliminde kısmi süreli çalışma talep etme hakkı düzenlenmiştir. Kısmi süreli çalışma talebi olan işçi, bu haktan faydalanmaya başlamadan 1 ay önce yazılı olarak talebini işverene bildirmek durumundadır. Ayrıca işçi işverene yazılı bildirim ile birlikte kısmi çalışma yapacağı zamanı ayrıntılı olarak bildirmek durumunda ve eşinin çalıştığına dair belgeyi sunmak zorundadır. Eşi çalışmayan işçilerin kısmi çalışma talebinde bulunması mümkün değildir. Bu durumun istisnaları mevcut olup, yönetmeliğin 10. Maddesinde düzenlenmiştir.

Uygulamada bahsi geçen bu hakların kullanılması bakımından en önemli unsur işverenlerin tavrıdır. Ancak hakların bilinmesi de son derece önemlidir. İş Kanunu kapsamında düzenlenmiş olan analık izni, süt izni, çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin ve altı aya kadar ücretsiz izin hakkı ile yönetmelik kapsamında düzenlenmiş olan kısmi süreli çalışma hakkının işçiye kullandırılması, işverenler bakımından bir yükümlülüktür. Bunun aksi, işçi açsından iş akdinin haklı nedenle feshi sonucunu doğuracaktır. Son olarak, bu düzenlenmelerin özellikle kadının iş hayatında var oluşunu sürdürebilmesi bakımından faydalı olduğu ve geleceğe yönelik umut vaat ettiğini söylemek mümkündür.

Ağustos, 2018

 

Yorumunuzu bırakın

Please enter your name.
Please enter comment.

Son Yazılar
Bülten
Yeni yayınladığımız blog yazılarımızdan hemen haberdar olabilmek için E-Posta Bültenimize Abone Olmak İster Misiniz?
Arşiv
Aralık 2019
P S Ç P C C P
« Eyl    
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031