Ticari Uyuşmazlıklarda Zorunlu Arabuluculuk

27
Şub2019

Ticari Uyuşmazlıklarda Zorunlu Arabuluculuk

Ülkemizde ilk olarak 2018 yılında iş uyuşmazlıkları bakımından zorunlu dava şartı olarak arabuluculuk uygulanmaya başlamıştır ve geçtiğimiz bir yıl boyunca iş uyuşmazlıkları bakımından oldukça iyi sonuçlar alınmıştır. Arabuluculuk Dairesi istatistiksel veriler uyarınca 02.01.2018 ile 27.05.2018 tarihleri arasında 127.845 tane dosyada, zorunlu dava şartı olarak arabulucu görevlendirmesi yapıldığı ve görüşmelerin %65’inin anlaşma yoluyla sonuçlandığı görülmektedir. Bu oranlara bakıldığında ise iş uyuşmazlıkları bakımından dava sayısının azaldığı ve anlaşmaya varan tarafların kısa sürede çözüme kavuştuklarını söylemek mümkündür. Kanaatimizce, bu olumlu gelişmeler diğer uyuşmazlıklar bakımından da arabuluculuğun dava şartı olması yönündeki gelişmeleri tetiklemiştir. Nitekim 01.01.2019 tarihinden itibaren ticari uyuşmazlıklar bakımından da arabuluculuk dava şartı haline gelmiştir.

19.12.2018 tarih ve 30630 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7155 Sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına ilişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun’un 20. maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na 5/A maddesi eklenmiştir ve ticari davalar bakımından da arabuluculuk zorunlu dava şartı haline getirilmiştir.

TİCARİ UYUŞMAZLIKLAR BAKIMINDAN SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK ?

Türk Ticaret Kanununa eklenen 5/A maddesi şu şekildedir:

“Türk Ticaret Kanunu’nun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması gerekmektedir.”

-Bu düzenlemeye göre; kanunun yürürlük tarihi olan 01.01.2019 tarihinden itibaren, ticari davalar bakımından arabulucuya başvurmadan dava açılması durumunda dava usulden reddedilecektir.

-Arabuluculuk süreci kural olarak altı hafta olup bu süre zorunlu hallerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabileceği yani toplamda sekiz hafta süreceği düzenlenmiştir.

– Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımının durur ve hak düşürücü süre işlemez.

-Arabuluculuk görüşmelerine tarafların bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilmeleri mümkündür.

-Hâlihazırda görülmekte olan ticari davalar bakımından zorunlu arabuluculuk dava şartı kapsamında değildir.

-Dava açılmadan önce talep edilen ve karara bağlanan ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz talepleri hakkında, zorunlu arabuluculuk hükümleri uygulanmayacaktır.

-Ticari uyuşmazlıklarda taraflar uyuşmazlıkların çözümünde tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yolu öngörmüşler ya da özel bir kanunda böyle bir durum öngörülmüş ise, zorunlu arabuluculuğa dair düzenlemelerin uygulanmayacağı kararlaştırılmıştır.

HANGİ DAVALAR ZORUNLU ARABULUCULUK KAPSAMINDADIR?

Hangi davalar bakımından arabulucuya başvurunun dava şartı olduğu araştırmasında; öncelikle uyuşmazlığın konusunun bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talebine ilişkin olup olmadığına bakılmalıdır. Uyuşmazlığın konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talebine ilişkin değilse arabulucuya başvuru dava şartı olarak zorunlu değil, ihtiyaridir. Uyuşmazlık konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talebi ise burada dava şartı olarak arabulucuya başvurudan bahsedilebilmesi için uyuşmazlık konusunun TTK m.4 te sayılan ticari davalardan olup olmadığına ya da diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan olup olmadığına bakılmalıdır.  Hangi davalar bakımından arabuluculuğun dava şartı olarak uygulanacağı hususu iş uyuşmazlıklarına oranla ticari davalar bakımından, davaların çeşitliliği ve tasnifi sebebiyle daha zordur. Arabuluculuk Daire Başkanlığı’nın hazırlamış olduğu “Ticari Davalarda Dava Şartı Arabuluculuk”  başlıklı yazıda hangi davaların zorunlu arabuluculuk hükümlerine tabi olduğu örnekler ile tek tek açıklanmıştır. Aşağıdaki bağlantıdan Arabuluculuk Daire Başkanlığı yazısına ulaşabilirsiniz. http://www.adb.adalet.gov.tr/link/ticariuyusmazliklardadavasartiarabuluculuk.pdf

 

ZORUNLU ARABULUCULUKTA ÜCRET VE GİDERLER

Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarının Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği, iki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücretin aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde ödeneceği düzenlenmiştir.  Adalet Bakanlığı tarafından ve taraflarca ödenen arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır. Dava açılması hâlinde yargılama sonunda haksız çıkan taraf yargılama giderlerini ödemekle yükümlüdür. Arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşmaları hâlinde ise, arabuluculuk ücretinin tarafların anlaştıkları tutar uyarınca hesaplanacağı ve taraflarca eşit olarak ödeneceği düzenlenmiştir.

Geçtiğimiz bir yıl boyunca iş uyuşmazlıkları bakımından alternatif çözüm yolu olan arabuluculuğun dava şartı haline getirilmesi ile birlikte, bu çözüm yolunun varlığından haberdar dahi olmayanların mecburen bu yola başvurmaları söz konusu olmuştur. Böylelikle arabuluculuk mekanizmasına ilişkin bilinç de artmış bulunmaktadır. Arabuluculuk, tarafların aynı masada buluşup, uyuşmazlık hakkında konuşabilmeleri ve her iki taraf için de makul çözümlerin kısa sürede oluşturulması bakımından oldukça önemli ve faydalıdır. Ancak,  ticari uyuşmazlıkların çeşitli olması ve teknik bilgiyi gerektiriyor oluşu bakımından arabuluculuk sürecinde sorunlar ile karşılaşılıp karşılaşılmayacağı, hangi sorunların söz konusu olacağı süreç içerisinde görülecektir. Umarız ki, zorunlu arabuluculuk ile iş uyuşmazlıkları alanında sağlanan gelişme, ticari uyuşmazlıklar bakımından da gerçek olur.

Yorumunuzu bırakın

Please enter your name.
Please enter comment.

Son Yazılar
Bülten
Yeni yayınladığımız blog yazılarımızdan hemen haberdar olabilmek için E-Posta Bültenimize Abone Olmak İster Misiniz?
Arşiv
Ekim 2019
P S Ç P C C P
« Eyl    
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031