Unutulma Hakkı

28
Ara2018

Unutulma Hakkı

İnternet kullanımının artması ile çalışma koşullarının, bilgi edinme yöntemlerinin, iletişim modellerinin değiştiğinden daha önceki yazılarımda söz etmiştim. Bu yazımın konusu ise günümüzdeki internet kullanımının yaygınlaşması ile birlikte türeyen bir hak olarak: Unutulma hakkıdır.

Kişiler yaşanılan bazı olayları yaşamamış olmayı ve toplum tarafından yaşadıklarının bilinmemesini isteyebilirler. Normal şartlarda içinde yaşanılan çevre bu gibi durumları belli bir süre sonra zaten unutabilir. Ancak internet ortamında kişinin geçmişte yaşadığı olaya ilişkin her hangi bir video, ses, fotoğraf, haber kaydının var olması halinde internet bu bilgiyi unutmaz ve kişiler hakkında kısaca internette yapılacak bir araştırma ile geçmişte yaşanan, kişinin hatırlamak istemediği olaya çok rahat biçimde ulaşılabilmeyi mümkün kılar.

Örneğin, yıllar önce suç işlemiş bir kişinin bu suçtan dolayı haberlerinin internet ortamında yer aldığını varsayalım. Yıllar geçse de kişi suçundan arınsa da internet ortamında kendisi hakkında var olan yıllar öncesine dayanan haberlerden kurtulmak istemek yani unutulmasını istemek en doğal hakkıdır. İşte bu gibi durumlarda gerek üçüncü kişilerin paylaşımı ile, gerek haber niteliğinde olan ve gerekse kişinin kendi hakkındaki paylaşımları ile internet ortamında var olan verilerin silinmesini isteme hakkı yani unutulma hakkı çok büyük öneme sahiptir.

Unutulma Hakkı Nedir?

Geniş anlamda kişisel verilerin korunması çerçevesinde değerlendirilebilen unutulma hakkı günümüzde artık kişisel verilerden ayrı özel bir hak olarak tanımlanmaktadır.

““Kişilere, dijital geçmişte internet üzerindeki haklarında yer alan rahatsız edici içerikleri veya üzerinde hak sahibi oldukları kişisel verileri silme ve daha fazla yayılmasını önleme hakkı” şeklinde de tanımlanan unutulma hakkı; genel olarak, bireyin kendisinde veya üçüncü kişilerin elinde bulunan kişisel verilerini kontrol etme ve mümkün olduğunda silme hakkı olarak ifade edilmektedir.” (TBB Dergisi 2016, Akgül Aydın, Kişisel Verilerin Korunmasında Yeni Bir Hak; Unutulma Hakkı ve AB Adalet Divanın  Google Kararı s.16)

Unutulma hakkı ilk olarak Avrupa Adalet Divanının Google-İspanya kararı ile gündeme gelmiştir. Costeja González adlı bir avukatın Google’a adını yazdığında 16 yıl öncesine ait borçları sebebiyle mülkünü sattığına ilişkin haberlerin çıkması üzerine yaptığı hukuk mücadelesi sonucunda ABAD kararında, internet ortamına yüklenen söz konusu kişisel verilerin ve buna ilişkin sonuç listesinde yer alan bilgilerin silinmesi gerektiği belirtilmiştir. (Abad Google-İspanya Kararı, http://curia.europa.eu E.T. 24.12.2018)

Unutulma Hakkı Türk Kanunlarında doğrudan henüz düzenlenmemiştir. Ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2014/56 E., 2015/1679 K sayılı kararında Unutulma Hakkına bizzat değinilmiş  ve mağdur lehine manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği yönünde karar verilmiştir. Anayasa Mahkemesinin de 03.03.2016 tarihinde vermiş olduğu  2013/5653 sayılı kararında unutulma hakkı çerçevesinde başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmiştir. Bu gelişmeler gösterir ki; her ne kadar unutulma hakkı mevzuatımızda henüz yer edinmemiş olsa da bundan sonraki süreçte sanal geçmişin internet ortamından silinmesi talepleri ile birlikte önem kazanacaktır.

Unutulma Hakkı Bağlamında İstenilen Her Veri Silinebilir mi?

Unutulma hakkı ile basın özgürlüğünün dengede tutulması gerekmektedir. Üstün bir kamu yararının varlığı halinde, örneğin tarih, hukuk gibi çeşitli açılardan önem taşıyan bir verinin internet arşivinden yok olması kabul edilemez.  Bir yanda üstün kamu yararı, basın özgürlüğü diğer yanda da kişinin şeref ve itibarının korunması gerekliliği söz konusu olan hallerde 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun kapsamındaki önlemler ölçülülük ilkesi doğrultusunda kullanılabilir.

5651 sayılı kanun ile hüküm altına alınan internet üzerinden yapılan yayınların düzenlenmesi, hukuka aykırı içeriklerin kaldırılması ve internet sitelerine erişimin engellenmesine dair temel kurallar ayrı bir yazı başlığı teşkil etmektedir.

Aralık,2018

 

 

Yorumunuzu bırakın

Please enter your name.
Please enter comment.

Son Yazılar
Bülten
Yeni yayınladığımız blog yazılarımızdan hemen haberdar olabilmek için E-Posta Bültenimize Abone Olmak İster Misiniz?
Arşiv
Aralık 2019
P S Ç P C C P
« Eyl    
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031